Uitgangsstatus — wat je moet weten
Wat je lichaam al heeft of binnenkrijgt voordat je een supplement begint — en daarmee hoeveel een supplement nog kan toevoegen.
Wat is Uitgangsstatus?
Je uitgangsstatus is waar je mee begint: hoeveel van een stof je lichaam al heeft, grotendeels door wat je eet. Dat bepaalt hoeveel een supplement nog kan toevoegen.
De respons op een voedingsstof volgt meestal een S-vormige curve. Zit je in het tekort, dan levert extra inname veel op. Zit je in het voldoende bereik, dan levert meer nauwelijks nog iets op (Heaney 2014). Hetzelfde supplement kan dus bij de één veel doen en bij de ander weinig, zonder dat het product verschilt.
Hoe werkt het?
Drie voorbeelden uit onderzoek:
Creatine. In een onderzoek met 18 vegetariërs en 24 niet-vegetariërs, allen acht weken krachttraining, lag het creatinegehalte in de spier bij vegetariërs lager (117 tegen 130 mmol/kg). Vegetariërs die creatine namen, kregen een grotere stijging van creatine in de spier, van magere massa en van werkprestatie dan niet-vegetariërs die creatine namen (Burke 2003).
Omega-3. In de VITAL-studie (25.871 mensen, 1 gram omega-3 per dag, gemiddeld 5,3 jaar) was het aantal hartinfarcten lager (HR 0,72), een secundaire uitkomst. Bij mensen die weinig vis aten leek dat effect groter, al zijn dit subgroepanalyses en dus voorzichtiger te lezen (Manson 2019).
IJzer. In onderzoek bij vrouwen zonder bloedarmoede maar met onverklaarde vermoeidheid nam de vermoeidheid na ijzer af, maar dat effect lijkt beperkt tot vrouwen met een lage of grenswaarde ferritine (Verdon 2003, Vaucher 2012). Of dat bij jou speelt, weet je alleen door te meten.
Waarom dit ertoe doet voor jouw keuze
Daarom is "werkt het?" geen ja-of-nee-vraag. Een grote studie onder mensen zonder bekende ziekte (VITAL) vond voor vitamine D en omega-3 geen effect op de hoofduitkomsten. Dat zegt iets over die groep als geheel, niet over iedereen daarin.
Voor jou betekent het: weet eerst wat je binnenkrijgt. Dat is wat de check doet. Voor sommige stoffen, zoals ijzer en vitamine D, bestaat een bloedtest; die laat je met je huisarts doen. Hoe lang een stof daarna nodig heeft om op niveau te komen, staat onder opbouwtijd van een supplement. Wat een etiket bedoelt met de ADH lees je onder ADH. Of je een tekort beter met eten of met een capsule aanvult, staat onder voeding of capsule.