Algenolie of visolie: dezelfde stof, een andere schakel in de keten
8 min leestijd
Vis maakt zelf geen omega-3. Hij eet algen — en die algen maken EPA en DHA. Algenolie slaat die tussenstap over en levert precies dezelfde vetzuren. De vraag is dus niet welke van de twee “echt” is, maar wat je betaalt en welke verhouding je krijgt. Hier staat het verschil zonder het gebruikelijke plantaardig-versus-dierlijk-frame.
Waar omega-3 werkelijk vandaan komt
Micro-algen aan de basis van de mariene voedselketen produceren EPA en DHA. Kleine vissen eten die algen, grotere vissen eten de kleine, en het vet hoopt zich onderweg op. Wat in een visoliecapsule zit, is dus algen-omega-3 dat een paar schakels heeft afgelegd. Algenolie wordt gekweekt in gesloten fermentatietanks en direct geoogst. Chemisch gaat het om dezelfde moleculen: EPA is EPA, DHA is DHA. In vergelijkend onderzoek verhoogt algen-DHA de bloedwaarden op dezelfde manier als visolie-DHA. Er is geen mechanisme waarlangs het lichaam de herkomst zou kunnen onderscheiden. Dat maakt de keuze veel praktischer dan de marketing aan beide kanten suggereert. Het is geen keuze tussen natuurlijk en synthetisch, en ook niet tussen goed en beter — het is een keuze tussen twee producten met een andere prijs, een andere verhouding en een ander duurzaamheidsverhaal.
Kerninzicht
Het verschil dat er wél toe doet: de verhouding
Veel algenoliën leveren vooral DHA, met weinig of geen EPA. Dat komt doordat de meest gebruikte algensoorten van nature DHA-dominant zijn. Er bestaan inmiddels ook algenoliën met een noemenswaardig EPA-gehalte, maar die zijn in de minderheid en kosten meer. Voor iemand die op DHA mikt — de hersen- en gezichtsclaims van EFSA hangen daaraan — is dat prima. Wie de hartclaim wil dekken, heeft 250 mg EPA+DHA nodig, wat een DHA-only olie ook haalt. Maar wie EPA specifiek zoekt vanwege ontstekingsregulatie, komt met een DHA-only algenolie niet uit. Controleer dus altijd de uitsplitsing op het etiket, precies zoals bij visolie — zie hoeveel omega-3 per dag. Omgekeerd geldt hetzelfde voor visolie: er zijn EPA-rijke concentraten waarin DHA ondervertegenwoordigd is. De verhouding is een producteigenschap, geen bron-eigenschap.
Waar de twee praktisch verschillen
Prijs: algenolie is per milligram EPA+DHA doorgaans twee tot vier keer duurder. Dat is het grootste praktische verschil.
Verhouding: algenolie is vaak DHA-dominant; visolie levert meestal beide, met EPA voorop bij concentraten.
Verontreiniging: algenolie uit gesloten kweek bevat per definitie geen kwik of dioxines. Gezuiverde visolie zit in de praktijk ver onder de wettelijke grenzen, dus dit verschil is kleiner dan het klinkt.
Smaak en boeren: algenolie geeft geen vissmaak. Voor wie daarop afhaakt bij visolie, is dat de meest concrete reden om over te stappen — zie ranzige visolie.
Oxidatie: beide oliën kunnen ranzig worden. Algenolie is daar niet immuun voor; de bewaaradviezen zijn dezelfde.
Krill, ansjovis, levertraan: de rest van het schap
Krillolie wordt verkocht met het argument dat de vetzuren aan fosfolipiden gebonden zijn en daardoor beter opneembaar. Er zijn studies die een iets efficiëntere opname per milligram suggereren, maar het gehalte per capsule is doorgaans laag en de prijs per milligram EPA+DHA hoog. Voor de meeste mensen valt die rekensom ongunstig uit. Levertraan is een apart geval: het levert naast EPA en DHA ook vitamine A en D. Dat is precies waarom je er niet zomaar hoger mee kunt doseren — bij een dosering die op omega-3 is afgestemd, kan de vitamine A-inname oplopen. Wie levertraan gebruikt, moet die twee getallen samen bekijken, niet los. Oliën uit kleine vissoorten (ansjovis, sardine) zijn de gangbare grondstof voor concentraten en hebben op zichzelf geen aparte status; het gaat om wat er na zuivering en concentratie in de capsule zit. Wat er over vorm en opname bekend is, staat bij biobeschikbaarheid.
Nuance: Het onderzoek naar krillolie is grotendeels klein van opzet en vaak door fabrikanten gefinancierd. De opnameclaims zijn niet weerlegd, maar ook niet robuust bevestigd.
Turbo: welke bron past bij jou?
Eet je geen vis en wil je toch DHA: algenolie, en accepteer de meerprijs. Eet je wel vis maar te weinig: visolie is de goedkoopste route naar dezelfde vetzuren. In beide gevallen reken je met milligrammen EPA en DHA, niet met de bron. De producten staan naast elkaar op beste omega-3 supplement; alle stoffen langs dezelfde meetlat vind je in de supplementenafdeling.