Micronutriënt
Omega-3: waar het in zit en hoeveel je nodig hebt
Omega-3 haal je in bruikbare vorm vooral uit vette vis. De Gezondheidsraad houdt één portie per week aan, twee is beter. Haal je dat, dan voegt een supplement er weinig aan toe; eet je geen vis, dan is dit de enige van de vijf stoffen waar je bord nauwelijks een alternatief heeft.
- Vette vis is de enige bron die EPA en DHA direct levert.
- Plantaardig omega-3 (ALA uit lijnzaad, walnoot) zet je lichaam maar voor enkele procenten om.
- Eén portie per week is de ondergrens, twee is beter.
- Eet je geen vis, dan is aanvulling hier eerder aan de orde dan bij de andere stoffen.
Wat omega-3 doet
Dit zijn de gezondheidsclaims die in de EU zijn goedgekeurd voor omega-3. Ze gelden bij voldoende inname — meer dan voldoende maakt ze niet sterker.
- EPA en DHA dragen bij tot de normale werking van het hartbij 250 mg EPA+DHA per dag
- DHA draagt bij tot de instandhouding van de normale hersenfunctiebij 250 mg DHA per dag
- DHA draagt bij tot de instandhouding van een normaal gezichtsvermogenbij 250 mg DHA per dag
Waar omega-3 in zit
Eén tot twee keer per week een portie vette vis — haring uit het vuistje, makreel uit blik, of zalm bij het avondeten. Dat is een boodschap per week, geen dagelijkse handeling. Wat je er bovenop krijgt: vis levert ook jodium, vitamine D en eiwit, en dat staat in geen enkele capsule.
| Voedingsmiddel | Portie | Minstens |
|---|---|---|
| Makreel | portie (125 g) | 1724.2 mgFish, mackerel, Atlantic, raw SR Legacy |
| Zalm, wild | portie (125 g) | 1077 mgFish, salmon, Atlantic, wild, raw SR Legacy |
| Haring | stuk (100 g) | 942.6 mgFish, herring, Atlantic, raw SR Legacy |
| Ansjovis | 50 g | 900 mgindicatief — nog niet tegen een brondataset gelegd |
| Zalm, gekweekt | portie (125 g) | 846.6 mgFish, salmon, Atlantic, farm raised, raw Foundation |
| Sprot | 100 g | 780 mgindicatief — nog niet tegen een brondataset gelegd |
| Forel, gerookt | 100 g | 750 mgindicatief — nog niet tegen een brondataset gelegd |
| Sardines, uit blik | blikje (100 g) | 589.2 mgFish, sardine, Atlantic, canned in oil, drained solids with bone SR Legacy |
| Algenolie | 5 ml (1 tl) | 480 mgindicatief — nog niet tegen een brondataset gelegd |
| Tonijn uit blik, op water | blikje uitgelekt (100 g) | 133.2 mgFish, tuna, light, canned in water, drained solids Foundation |
| Omega-3 verrijkte eieren | 2 stuks | 132 mgindicatief — nog niet tegen een brondataset gelegd |
De getallen gelden per portie en tellen niet op tot een dagtotaal. Ze staan er om te kunnen kiezen tussen bronnen. Genoemd is steeds de ondergrens van de spreiding — wat je minstens binnenkrijgt.
6 van de 11 regels dragen een gehalte dat tegen een brondataset is gelegd; de rest is indicatief.
Hoeveel je nodig hebt
1× per week vette vis, 2× is beter — Gezondheidsraad 2015
Vette vis per week is een bruikbare maat; waar de grens tussen 1× en 2× ligt, is een interpretatiekeuze.
Waarom dit na je dertigste verandert
De behoefte aan omega-3 verandert na je dertigste niet dramatisch, maar het eetpatroon van veel mensen wel: vis verdwijnt vaker van het menu dan dat het erbij komt.
Wie zelden vis eet, bouwt geen voorraad op. Anders dan bij vitamine D is er geen seizoen dat het gat opvult — het is puur een kwestie van wat er op je bord ligt.
Wanneer voeding niet genoeg is
Eet je geen vis, dan is dit de enige van de vijf waar je bord geen alternatief heeft: plantaardig ALA zet je lichaam maar voor enkele procenten om naar EPA en DHA.
Of dat voor jou geldt, hangt af van wat er nu op je bord ligt. Dat is precies wat de voedingscheck uitleest — en pas als daar een gat zit, gaat de vergelijking ergens over.
Wil je eerst lezen waar je op let bij een supplement? De omega-3gids legt de vormen en het etiket uit; de vergelijking zet de producten naast elkaar.
Veelgestelde vragen
- Hoe vaak moet ik vette vis eten?
- De Gezondheidsraad houdt één portie per week aan als ondergrens; twee keer per week is beter. Dat is één boodschap per week, geen dagelijkse handeling.
- Tellen lijnzaad en walnoten mee?
- Ze leveren ALA, een plantaardige omega-3 die je lichaam maar voor enkele procenten omzet naar EPA en DHA. Ze zijn zinvol, maar ze vervangen vette vis niet.
- Is gekweekte zalm net zo goed als wilde?
- Gekweekte zalm levert doorgaans minder EPA en DHA per portie dan wilde, maar nog altijd ruim. Het verschil is kleiner dan het verschil tussen wél en geen vis eten.
Meer over omega-3
- Hoeveel omega-3 per dag? Waarom het getal op de voorkant niet klopt
- Omega-3 uit voeding of uit een potje? Wat één portie vis werkelijk levert
- Algenolie of visolie: dezelfde stof, een andere schakel in de keten
- Visboeren en een ranzige nasmaak: het kwaliteitssignaal dat niemand uitlegt
- Omega-3-index meten: wanneer een test iets toevoegt en wanneer niet
- Omega-3 en medicijnen: de bloedingsangst, en waar hij vandaan komt
Of begin bij de volledige aanpak voor voeding na je dertigste.
Deze informatie is bedoeld als algemene oriëntatie — geen diagnose, geen behandeling en geen vervanging voor een arts. Bij klachten of twijfel: raadpleeg je zorgverlener.